تأثیر استفاده از هوش مصنوعی مولد (ChatGPT) در پاسخ‌گویی به سؤالات تمرینی و خلاصه‌سازی متون بر یادگیری و پایشِ فراشناختی دانشجویان دانشگاه فرهنگیان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه آموزشی روانشناسی مثبت گرا دانشگاه آزد اسلامی واحد گرگان

2 دانشجوی دکترای برنامه ریزی درسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد آزادشهر، آزادشهر، ایران.

3 دانشجوی دکترای تکنولوژی آموزشی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

10.48310/itt.2026.23017.1361

چکیده

پیشینه و اهداف: گسترش استفاده از هوش مصنوعی مولد در آموزش، توجه پژوهشگران را به تأثیر آن بر یادگیری واقعی و فرایندهای فراشناختی جلب کرده است. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر استفاده از ChatGPT در پاسخ‌گویی به سؤالات تمرینی بر یادگیری و پایش فراشناختی دانشجومعلمان انجام شد. روش‌ها‌: این پژوهش کاربردی و از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان واحد شهید بهشتی گنبدکاووس در سال تحصیلی 1405-1404 بود. تعداد 60 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایش از ChatGPT برای پاسخ‌گویی به سؤالات تمرینی استفاده کرد، اما گروه کنترل به‌صورت مستقل عمل کرد. ابزارهای پژوهش شامل آزمون یادگیری، مقیاس قضاوت یادگیری و شاخص خطای پایش فراشناختی بود. داده‌ها با تحلیل کوواریانس بررسی شدند. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد پس از کنترل پیش‌آزمون، تفاوت معناداری در یادگیری واقعی بین دو گروه وجود نداشت. با این حال، قضاوت یادگیری در گروه ChatGPT به‌طور معناداری بیشتر بود و خطای پایش فراشناختی نیز در این گروه افزایش یافت. نتیجه‌گیری: استفاده از ChatGPT بیش از آنکه یادگیری واقعی را بهبود دهد، بر ادراک یادگیری و پایش فراشناختی اثر می‌گذارد. بنابراین، بهره‌گیری هدایت‌شده از این ابزار برای جلوگیری از یادگیری سطحی و اعتمادبه‌نفس کاذب ضروری است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Effects of ChatGPT-Assisted Responding to Practice Questions on Learning Performance, Judgment of Learning, and Metacognitive Monitoring Among Student Teachers

نویسندگان [English]

  • Amin Hossein Pour 1
  • ‌Reza Alam 2
  • Seyyed Ali Mosallemi 3
1 Graduate of Psychology, Department of Psychology (Positive Psychology), Gorgan Branch, Islamic Azad University, Gorgan, Iran.
2 Phd student of Curriculum Planning, Azad Islamic University, Azadshahr, Golestan, Iran.
3 Ph.D. student in Educational Technology, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Background and Objectives: The growing use of generative artificial intelligence in education has drawn attention to its effects on actual learning and metacognitive processes. This study aimed to examine the effect of using ChatGPT for answering practice questions on learning and metacognitive monitoring among student teachers. Methods: This applied study used a quasi-experimental pretest–posttest design with a control group. The population consisted of student teachers at Shahid Beheshti Campus of Farhangian University in the 2024–2025 academic year. Sixty participants were selected through convenience sampling and assigned to experimental and control groups. The experimental group used ChatGPT to answer practice questions, while the control group responded independently. Instruments included a learning achievement test, a Judgment of Learning scale, and a metacognitive monitoring error index. Data were analyzed using analysis of covariance. Findings: After controlling for pretest scores, no significant difference was found in actual learning between the two groups. However, the ChatGPT group reported significantly higher Judgment of Learning scores, and metacognitive monitoring error was also greater in this group. Conclusion: ChatGPT appears to influence learners’ perceptions of learning and metacognitive monitoring more than actual learning outcomes. Guided use of AI tools is therefore recommended to reduce superficial learning and false confidence.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Generative Artificial Intelligence
  • ChatGPT
  • Judgment of Learning
  • Metacognitive Monitoring
  • Student Learning